Thị phần sản phẩm may mặc trong thị trường xuất khẩu của Việt Nam

Từ hình 3.7 cho ta thấy sản phẩm chủ lực của ngành Dệt May Việt Nam là sản phẩm quần áo may mặc, chiếm tỷ trọng trên 82 % tổng kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam trong giai đoạn 2010 -2017. Việt Nam xuất khẩu dệt may chủ yếu sang Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Canada, trong đó, thị trường Mỹ chiếm tỷ trọng cao nhất. Hiện tại Việt Nam đã và đang tham gia và các hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương với các đối tác này và được hưởng các ưu đãi thuế quan nhất định trong các thị trường này. Ngành sản xuất hàng may mặc Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu ở công đoạn sản xuất, chủ yếu theo phương thức CMT (65%) và FOB (30%, trong đó FOB cấp 1: 20%, FOB cấp 2: 10%), thiếu khả năng cung cấp trọn gói nên giá trị gia tăng còn thấp.

Nhìn từ biểu đồ các quốc gia xuất khẩu hàng may mặc vào Mỹ (Hình 3.10) có thể nhận ra, tỷ trọng hàng may mặc nhập khẩu từ Trung Quốc có xu hướng tăng chậm, thay vào đó là tỷ trọng hàng nhập khẩu từ Việt Nam tăng từ 8 % năm 2010 lên 14 % năm 2016 trong khi tỷ trọng nhập khẩu từ các quốc gia khác vẫn tăng trưởng ở mức 1 con số như Bangladesh, Ấn Độ tại Mỹ. Điều này cho thấy năng lực cạnh tranh tốt của hàng may mặc Việt Nam tại thị trường Mỹ chỉ sau hàng may mặc Trung Quốc, vốn luôn chiếm thị phần xuất khẩu may mặc lớn nhất vào Mỹ.

Trong năm 2016, Việt Nam chỉ chiếm 2 % tổng kim ngạch nhập khẩu hàng may mặc của EU, đứng vị trí thứ 5 so với các quốc gia xuất khẩu may mặc lớn sang EU (Hình 3.11). Có thể thấy với thuế suất hiện tại vào EU đối với hàng dệt may Việt Nam khoảng 12% là khá cao, EU có xu hướng nhập khẩu hàng may mặc từ các quốc gia như Bangladesh, Campuchia bởi mức thuế nhập khẩu mà EU áp lên các quốc gia này là 0%. Tuy vậy, khi hiệp định EVFTA được thông qua, thì các sản phẩm may mặc của Việt Nam sẽ có cơ hội cạnh tranh lớn tại EU. Các dòng thuế dệt may theo lộ trình sẽ về 0 % nếu đảm bảo được yêu cầu về hàng rào kỹ thuật,  quy tắc xuất sứ do Hiệp định đề ra.

Trong năm 2016, Trung Quốc là quốc gia xuất khẩu hàng may mặc lớn nhất vào Nhật Bản với 58,5% thị phần, trong khi Việt Nam đứng thứ 2 với 10,2 %. Tuy nhiên có thể thấy tín hiệu tích cực thị trường Nhật Bản đó là nhập khẩu từ Trung Quốc về lượng đang có xu thế giảm từ 17,7 tỷ USD xuống khoảng 15,4 tỷ USD, trong khi đó hàng nhập khẩu từ Việt Nam đang tăng dần từ 1 tỷ USD lên 2,67 tỷ USD trong giai đoạn 2010 đến 2016. Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Nhật Bản đang áp dụng mức thuế nhập khẩu 0% đối với hàng may mặc Việt Nam.

Trong năm 2016, hàng may mặc Trung Quốc chiếm tỷ trọng nhập khẩu cao nhất với 56,8 %, Việt Nam đứng thứ 2 với 26,6 %, theo sau là các quốc gia khác là đối với hàng may mặc nhập khẩu vào thị trường Hàn Quốc (Hình 3.13). Kết quả cho thấy kim ngạch dệt may nhập khẩu từ Trung Quốc giảm dần từ giai đoạn 2010 – 2016 và có xu hướng chuyển dịch dần đơn hàng sang Việt Nam. Nguyên nhân một phần có thể do Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Hàn Quốc đang áp dụng mức thuế 0%  cho hàng dệt may Việt Nam.