Thị trường lao động khu vực nông thôn là gì?

 

1. Định nghĩa

Khu vực nông thôn là khu vực làm việc chủ yếu trong nông nghiệp, việc làm phi nông nghiệp (công nghiệp chế biến, dịch vụ…) chiếm tỷ lệ nhỏ. Xu hướng chung là, khi kinh tế phát triển, khu vực nông thôn phát triển, việc làm phi nông nghiệp tăng ở nông thôn, thị trường lao động khu vực nông thôn sẽ phát triển sôi động hơn.

Ở các nước đang phát triển, lao động ở khu vực nông thôn chủ yếu là lao động tạo ra thu nhập cho gia đình của mình tức thiếu sự trao đổi. Tuy nhiên vẫn tồn tại thị trường lao động làm thuê theo thời vụ trong nông nghiệp hoặc lao động tham gia các hoạt động phi nông nghiệp: buôn bán, ngành nghề thủ công và dịch vụ ở nông thôn. Tiền lương được xác định ở mức cân bằng và thấp hơn mức cân bằng ở khu vực thành thị không chính thức.

2. Đặc điểm

– Người lao động chủ yếu làm việc trong kinh tế hộ gia định, lao động tự làm là chính. Mục đích làm việc là để góp phần cùng các thành viên khác trong gia đình tăng sản lượng (hoặc thu nhập). Quan hệ làm công ăn lương chưa phát triển.

– Cung lao động khu vực nông thôn co giãn nhiều vì khu vực này có tỷ lệ tăng dân số nhanh hơn so với khu vực thành thị. Cầu lao động lại ít co giãn vì cơ cấu sản xuất nông thôn chậm thay đổi, các nguồn lực cho sản xuất bị hạn chế.

Thị trường lao động ở khu vực nông thôn ở nước ta có những nét đặc trưng sau:

–      Là thị trường phôi thai, thể hiện: quan hệ thuê mướn lao động, quan hệ làm công ăn lương chưa phát triển. Sự thỏa thuận trong quan hệ thuê mướn lỏng lẻo, thường không có hợp đồng lao động, hình thức đổi công làm thuê theo công nhật, vụ việc là chính.

–      Quan hệ cung cầu lao động ở nông thôn thể hiện sự dư thừa lao động tiềm tàng cũng có nghĩa là ở tình trạng thiếu việc làm nghiêm trọng.

–      Thị trường lao động khu vực nông thôn phát triển ở trình độ thấp, thể hiện: tiền công (trả cho lao động phổ thông, lao động đại trà) trên thị trường rất thấp, tính cạnh tranh không cao; tính linh hoạt và thích ứng của lao động rất hạn chế.