Thực trạng cơ sở hạ tầng giao thông đô thị tại TPHCM

Mạng lưới giao thông là yếu tố quan trọng trong việc hình thành cấu trúc đô thị. Định hướng quy hoạch hệ thống giao thông là tiền đề tất yếu cho chiến lược phát triển quy hoạch xây dựng đô thị. Quy hoạch mạng lưới giao thông phù hợp với mục tiêu, tính chất và điều kiện thực trạng đô thị sẽ đem lại hiệu quả tốt cho sự phát triển chung về kinh tế – xã hội. Ngoài ra, mạng lưới đường giao thông còn gắn liền với hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị, do đó quy hoạch giao thông rất quan trọng trong thiết kế, tổ chức không gian đô thị, cơ cấu sử dụng đất và mối quan hệ giữa các khu vực chức năng với nhau.

quy hoạch luôn phải đi trước sự phát triển của xã hội, trong đó không thể không đề cập tới quy hoạch giao thông. Cứ chiếu theo những gì thế giới đã làm từ trước tới nay, chúng ta thấy hình như hệ thống GTĐT của thành phố chỉ là việc làm dặm vá, cơi nới có từ thời Pháp, Mỹ mà chưa có cái nhìn toàn cục cho một chiến lược phát triển giao thông lâu dài, căn bản.

Vì vậy có thể tạm gọi hiện tượng này là “quy hoạch chạy” – có nghĩa là chạy theo chứ không đi trước xã hội. Tương tự như vậy, do không theo kịp đà phát triển nên có một hiện tượng khác trong quy hoạch đô thị, GTĐT đó là tình trạng “quy hoạch treo”, đây là một trong những nguyên nhân làm chúng ta chậm bước trong tiến trình hội nhập kinh tế khu vực.

“Quy hoạch treo” có thể ví như sự tưởng tượng mà không được nhìn từ góc độ của khoa học quy hoạch. Chính vì vậy rất nhiều mô hình quy hoạch kiểu này ngay từ lúc mới sinh ra đã mất tính khả thi, không chỉ nằm chờ một vài năm mà thời gian phải tính tới con số hàng chục năm có lẻ.

Trong những năm qua, TP HCM đã thực hiện nhiều chính sách xây dựng cơ sở hạ tầng nhằm tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. TPHCM đã nỗ lực thực hiện đầu tư xây dựng nhiều hạng mục công trình giao thông, hạ tầng đô thị trọng điểm với nhiều quy mô khác nhau để từng bước giải quyết tình hình lưu thông, cải thiện bộ mặt hạ tầng đô thị, cải tạo chỉnh trang cảnh quan một số trục đường (thiết kế đô thị, cải tạo môi trường nước, cây xanh, vỉa hè…). Đặc biệt là quản lý, phát triển và tăng quỹ đất để xây dựng hạ tầng giao thông, đảm bảo chỉ tiêu quy hoạch diện tích bến bãi (giao thông tĩnh) tại các khu vực nội thành, ngoại thành, các khu đô thị mới nhằm phát triển đồng bộ, cân bằng, bền vững và lâu dài trên cơ sở quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất và kiến trúc cảnh quan đô thị…

Tuy nhiên, quá trình này cũng kèm theo những bất cập như gia tăng phương tiện giao thông cá nhân, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường…Sở GTVT TP HCM đánh giá, ùn tắc giao thông càng tăng, dẫn tới tình trạng ô nhiễm không khí gia tăng, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kìm hãm sự phát triển của thành phố. Trong tình hình giao thông thành phố còn nhiều phức tạp hiện nay, công tác quản lý giao thông đô thị còn nhiều bất cập, chưa giải quyết hoàn toàn được tình trạng ùn tắc giao thông thường xuyên trên địa bàn thành phố. Mô hình quản lý giao thông hiện tại chưa áp dụng các phương pháp khoa học, như mô phỏng trên máy tính các cơ sở dữ liệu hiện có, để phục vụ việc quy hoạch và thiết kế các biện pháp kỹ thuật giao thông; cơ sở dữ liệu hạ tầng giao thông chưa được xây dựng, công nghệ tiên tiến, hiện đại chưa được áp dụng trong quản lý giao thông.