Thực trạng nền kinh tế thị trường ở nước ta

1 . Trình độ phát triển nền kinh tế thị trường ở nước ta còn ở giai đoan sơ khai

Đó là do các nguyên nhân:
Cơ sở vật chất – kĩ thuật còn ở trình độ thấp, bên cạnh một số lĩnh vực, một số cơ sở kinh tế đã được trang bị kỹ thuật và công nghệ hiện đại, trong nhiều ngành kinh tế, máy móc cũ kỹ, công nghệ lạc hậu. Theo UNDP, Việt Nam đang ở trình độ công nghệ lạc hậu 2/7 của thế giới, thiết bị máy móc lạc hậu 2-3 thê hệ ( có lĩnh vực 4-5 thế hê ). Lao động thủ công vẫn chiếm tỷ trọng cao trong tổng số lao động xã hội. Do đó năng xuất, chất lượng, hiệu quả sản xuất của nước ta còn rất thấp so với khu vực và thế giới ( năng suất lao động của nước ta chỉ bằng 30% mức trung bình của thế giới ).
Kết cấu hạ tầng như hệ thống đường giao thông, bến cảng, hệ thống thông tin liên lạc … còn lạc hậu, kém phát triển ( mật độ đường giao thông/km bằng 1% với mức trung bình của thế giới; tốc độ truyền thông trung bình cả nước chậm hơn thế giới 30 lần ). Hệ thống giao thông kém phát triển làm cho các địa phương, các vùng bị chia cắt, tách biệt nhau, do đó làm cho nhiều tiềm năng của các địa phương không thể khai thác, các địa phương không thể chyên môn hoá sản xuất để phát huy thế mạnh.

Do cơ sở vật chất kỹ thuật – còn ở trình độ thấp làm cho phân công lao động kém phát triển, sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế chậm. Nền kinh tế nước ta chưa thoát khỏi nền kinh tế nông nghiệp sản xuất nhỏ. Nông nghiệp vẫn sử dụng khoảng 70% lực lượng, lao động, nhưng chỉ sản xuất khoảng 26%GDP, các ngành kinh tế công nhgệ cao chiếm tỉ trong thấp.
Khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trên thị trường trong nước, cũng như thị trường nước ngoài còn rất yếu. Do cơ sở vật chất – kĩ thật và công nghệ lạc hậu, nên năng xuất lao động thấp, do đó khôi lượng hàng hoá nhỏ bé, chủng loại hàng hoá nghèo nàn, chất lượng hàng hoá thấp, giá cả cao vì thế khả năng cạnh tranh còn yếu.

2. Thị trường dân tộc thống nhất đang trong quá trình hình thành nhưng chưa đồng bộ

Do giao thông vận tải kém phát triển nên chưa lôI cuốn được tất cả các vùng trong nước vào một mạng lưới lưu thông hàng hoá thống nhất.
Thị trường hàng hoá – dịch vụ đã hình thành nhưng còn hạn hẹp và còn nhiều hiện tượng tiêu cực
Thị trường hàng hoá sức lao động mới manh nha, một số trung tâm giới thiệu việc làm và xuất khẩu lao động mới xuất hiện nhưng đã nảy sinh hiện tượng khủng hoảng.
Thị trường tièn tệ thị trường vốn đã có nhiều tiến bộ nhưng vẫn còn nhiều trắc trở. Thị trường chứng khoán ra đời nhưng cũng chưa có nhiều “ hàng hoá” để mua – bán và mới có rất it các doanh nghiệp đủ đIều kiện tham ra thị trường này.

3. Nhiều thành phần kinh tế tham ra thị trường;
do vậy nền kinh tế ở nước ta có nhiều loại hình sản xuất hàng hoá cùng tồn tại, đan xen nhau, trong đó sản xuất hàng hoá nhỏ phân tán còn phổ biến.

4. Sự hình thành thị trường trong nước gắn với mở rộng kinh tế đối ngoại, hội nhập vào thị trường khu vực và thế giới, trong hoàn cảnh trình độ phát triển kinh tế – kĩ thuật của nước ta thấp xa so với hầu hết các nước khác. Toàn cầu hoá và khu vực hóa về kinh tế dang đặt ra chung cho các nước cungc như ở nước ta nói riêng những thách thức rất gay gắt. Nhưng nó là xu thế tất yếu khách quan, nên không đạt vấn đè tham ra hay không tham ra mà chỉ có thể đặt ra vấn đề : tìm cách xử xự với xu hướng đó thế nào? PhảI chủ động hội nhập, chẩn bị tốt để chủ động tham ra vào khu vực hoá toàn cầu hoá, tìm ra “ cái mạnh tương đối “ của nước ta, thự hiện đa phương hoa đa dạng hoa kinh tế đối ngoại, tận dụng ngoại lực để phát huy nội lực, nhằm thúc đẩy công nghiệp hoá, hiện đại hoá nề kinh tế quốc dân, định hướng đi lên chủ nghĩa xã hội.

5. Quản lý nhà nước về kinh tế – xã hội còn yếu

Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng ta nhận định về các vấn đề này như sau : “ Hệ thống luật pháp, cơ chế, chính sách chưa đồng bộ và nhất quán, thực hiên chư nghiêm.
Công tác tài chính, ngân hàng, giá cả, kế hoạch hoá, quy hoạch xây dựng, quản lý đất đai còn nhiều yếu kém ; thủ tục hành chính đổi mới chậm. Thương nghiệp nhà nước bỏ trông một số trận địa quan trọng, chưa phát huy tốt vai trò chủ đạo trên thị trường. Quản lý xuất nhập khẩu có nhiều sơ hở, tiêu cực, một số trường hợp gây tác động sấu đối với sản xuất. Chế độ phân phối còn nhiều bất hợp lý. Bội chi ngân sách và nhập siêu lớn. Lạm phát tuy được kiềm chế nhưng chưa vững chác”.