Thực trạng và phương hướng giải quyết những mâu thuẫn trong nền kinh tế thị trường

Theo quan điểm của Mác : các quy luật khách quan đều tồn tại và phát huy tác dụng một cách khách quan và không phụ thuộc vào ý chí của con người . Vì vậy , con người không thể sáng tạo thêm quy luật và con người cũng không có khả năng thủ tiêu các quy luật khách quan . Vận dụng vào nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam , chúng ta một lần nữa khẳng định những mâu thuẫn của nền kinh tế tồn tại một cách khách quan và tuân theo quy luật của phép biện chứng duy vật . Do vậy , muốn giải quyết mâu thuẫn ở Việt Nam hiện nay chúng ta phải dựa vào quy luật đấu tranh và thống nhất của các mặt đối lập . Trong phạm vi bài tiểu luận , tôi xin mạn phép đưa ra hướng giải quyết cụ thể cho một mâu thuẫn đó là :mâu thuẫn giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội .

Khi đề cập tới mâu thuẫn này chúng ta phải khẳng định đây là nội dung chủ yếu của các học thuyết kinh tế , của các chiến lược , chính sách phát triển kinh tế của các nước đang phát triển . Một mục tiêu chiến lược CNH-HĐH ở nước ta là tăng trưởng kinh tế cao , liên tục , lâu dài, đi kèm với tiến bộ và công bằng xã hội . Đại hội VIII đã chỉ rõ bài học cũng như phương hướng phát triển lau dài “tăng trưởng kinh tế gắn liền với công bằng xã hội “. Và giới nghiên cứu nước ngoài tương đối thống nhất khẳng định phương hướng đó là ở giai đoạn đầu của sự phát triển , đối với nước nông nghiệp đi theo con đường công nghiệp hoá , điều cần thiết là gia tăng đáng kể về thu nhập do tăng trưởng kinh tế được thúc đẩy bởi việc bộ phận lao động được thu hút vào một số nghành có năng xuất lao động cao đi liền với sự giảm sút tỷ lệ thu nhập có 20 , 40 hoặc 60% dân số ở phía dưới . Vấn đề đặt ra gây nhiều tranh cãi là phải chăng sự bất bình đẳng cùng với quá trình phát triển là không tránh khỏi , hay là một vấn đề lựa chọn chính sách . Cần phải thấy trong luận điểm mới về bất bình đẳng nói riêng và trong qua trình tăng trưởng kinh tế –bất bình đẳng rất phu thuộc vào mô hình phát triển kinh tế của mỗi quốc gia gồm những lực lượng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế chi phối bất bình đẳng và cả chiến lược phát triển kinh tế của nước đó. Ngày nay, trong giới nước ngoài cho rằng :”Không có mâu thuẫn “ ,giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội . Nhận thức này có tính tiến bộ bởi : ở nhiều nước trong quá trình phát triển kinh tế của mình đạt được tăng trưởng kinh tế cao và công bằng xã hội luôn luôn được cải thiên như: Đài Loan , Hàn Quốc ,hay như ở một số nước ASEAN sau này .Mặc dù vậy ,còn nhiều nước đang phát triển “loay hoay”giải quyết tăng trưởng kinh tế , công bằng xã hội hoặc chưa gắn liền phảt triển kinh tế với công bằng xã hội . Hay cái gọi là tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội lại gắn liền với khủng hoảng kinh tế theo chu kỳ. ở các nước tư bản thực chất là biểu hiện ra bên ngoài sự mất cân đối của các mục tiêu tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội như cuộc khủng hoảng kinh tế thừa khách quan nhất đó là hệ quả của việc tập trung quá mức tài sản , vốn liếng trong tay một số người giữ vai trò làm “cung” cho nền kinh tế , trong khi người tiêu dùng với quy mô thu nhập thấp hơn nhiều và với nhu cầu có khả năng thanh toán còn hạn chế của họ –cái quyết định quy mô thực sự của thị trường đóng vai trò là người thực hiện “cầu” . Mất cân bằng cung-cầu là không thể tránh khỏi và đó là căn bệnh nan y của chủ nghĩa tư bản.

Thực tiễn khách quan khẳng định ,với bề dày kinh nghiệm lãnh đạo cách mạng hơn 70 năm , bản lĩnh chính trị vững vàng , nhân quan chính trị sâu sắc , sự nhạy cảm trước thời cuộc , Đảng ta đã xác định hướng đi đúng đắn , tiến bộ và cách mạng trong sự nghiệp công nghiệp hoá – hiện đại hoá ở nước ta trong thế kỷ XXI và gắn liền tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội . Để thực hiện thành công mục tiêu này , trước hết cần thấm nhuần quan điểm chỉ đạo bao chùm: kiên định con đường phát triển theo con đường xã hội chủ nghĩa , có mục tiêu dân giàu nước mạnh , xa hội công bằng , dân chủ ,văn minh .Đây vừa là mục tiêu , vừa là phương tiện để thực hiện gắn bó keo sơn giữa giai cấp công nhân , nông dân và lực lượng tri thức . Nói khác đi , căn cứ liên kết giai cấp , tránh phân hoá giai cấp là nội dung cốt lõi và tăng trưởng kinh tế gắn liền với công bằng xã hội ở Việt Nam . Thực hiện tăng trưởng kinh tế gắn liền với công bằng xã hội là thực hiện liên tư tưởng chỉ đạo của quá trình chỉ đạo đổi mới ở nước ta được khởi xướng tại Đại hôI VI , liên tục khẳng định tại Đại hội VII, VIII .Đó là đổi mới kinh tế là trọng tâm , từng bước đổi mới chính trị . Từ quan điểm chỉ đạo của nước ta là toàn diẹn, đồng bộ , cần tiếp tục đẩy nhanh quá trình hoàn thiện thể chế phát triển ở nước ta , trong đó tiếp tục hoàn thiện cơ chế thị trường đi đôi nâng cao và tăng trưởng , nâng cao năng lực quản lý của bộ máy nhà nước là then chốt . Việc hoạch định chính sách kinh tế – xã hội trong thực tiễn phải hợp lý đó là : khi thực hiện phương hướng chính sách kinh tế và chính sách xã hội hoà quỵên với nhau như là điều kiện quyết định để đảm bảo phát triển kinh tế gắn liền với công bằng xã hội . Trên cơ sở lấy con người làm trọng tâm , không ngừng phát huy , bồi dưỡng, nâng cao nguồn vốn con người ; cân nhắc thực hiện và hạn chế dần các chính sách kinh tế , thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trước mặt nhưng không có hại cho công bằng xã hội về lâu dài. Sử dụng hợp lý chính sách xã hội , căn cứ vào hoàn cảnh kinh tế – tài chính đất nước , phù hợp với truyền thống nhân nghĩa , đạo lý tốt đẹp của dân tộc , tinh thần bao dung nhân ái của nhân dân , của Chủ tịch Hồ Chí Minh ; kiên quyết thực hiện các chính sách kinh tế không thúc đẩy tăng trưởng kinh tế có hại cho công bằn g xã hội .