Thực trạng về hiệu quả sử dụng nguồn vốn ODA

Việt Nam đã có một số chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn ODA không đạt hiệu quả hoặc gặp thất bại hoàn toàn như: dự án dây chuyền dệt bao đay ở TP. Hồ Chí Minh vay vốn ODA Ấn Độ, dự án này gặp thất bại khi không vận hành được vì không có nơi tiêu thụ sản phẩm, không có nguyên liệu đầu vào và công nghệ lạc hậu; dự án nhà máy thủy sản đông lạnh ở Hạ Long và chương trình phát triển dâu tằm ở Lâm Đồng vay vốn ODA Italia, hai dự án này đều gặp thất bại khi không hoạt động được do thiếu nguyên liệu, sản phẩm sản xuất ra không cạnh tranh được trên thị trường; dự án dầm thép khẩu độ lớn, nhà máy động cơ xăng nhỏ vay vốn ODA Pháp và dự án tàu hút bụng tự hành vay vốn ODA Đức, các dự án này đều không đạt hiệu quả vì sản phẩm không thích hợp với nhu cầu thị trường; dự án cấp nước sạch ở Kon Tum, Yên Bái vay vốn ODA Pháp có hiệu quả chưa cao vì công suất hoạt động rất thấp chỉ đạt 1/3 so với công suất thiết kế; ngoài ra còn một số chương trình, dự án khác sử dụng nguồn vốn ODA chưa thực sự đạt hiệu quả như mong muốn. Các chương trình, dự án ODA không đạt hiệu quả xuất phát từ những nguyên nhân khách quan và cả những nguyên nhân chủ quan. Một số cơ quan thụ hưởng ODA chưa có nhận thức đúng đắn về nguồn vốn ODA, còn suy nghĩ coi vốn ODA là tiền Chính phủ nên sử dụng nguồn vốn này mà không tính đến hiệu quả sử dụng vốn, khả năng trả nợ, tính bền vững của dự án, lập kế hoạch vay vốn ODA tràn lan theo phong trào và lãng phí, thất thoát, phát sinh những vấn đề tiêu cực. Ngoài ra, các chương trình, dự án ODA gặp thất bại hoặc không hiệu quả do: chủ đầu tư, Ban quản lý dự án chưa đánh giá đầy đủ chính xác tính khả thi về mặt kỹ thuật cũng như về mặt kinh tế; ý tưởng thiết kế dự án ODA chưa bám sát vào nhu cầu thực tiễn; trình độ chuyên môn của các cơ quan thẩm định còn hạn chế; yếu kém trong quá trình lựa chọn và phê duyệt dự án, thiếu chuẩn xác từ khâu xác định dự án, chuẩn bị dự án, đánh giá dự án.