Tiền tệ trong cơ chế thị trường

Trong giai đoạn đầu của trao đổi hàng hoá, người ta đổi trực tiếp một vật này lấy một vật khác, với sự phát triển tiếp tục của phân công lao động xã hội và trao đổi hàng hoá trong thời kì suy tàn của chế độ công xã nguyên thuỷ, những nhược điểm của hình thái giá trị toàn bộ hay mở rộng càng thể hiện rõ rệt.Trong quá trình troa đổi hàng hoá xuất hiện một nhu cầu là những người chủ hàng hoá phải tìm được một loại hàng hoá nào mà được nhiều người ưa thích để đổi hàng hoá của mình lấy hàng hoá đó. Sau đó dùng hàng hoá ấy đổi lấy thứ hàng hoá mà mình cần. Như vậy việc trao đổi không còn là trực tiếp mà phải qua một bước trung gian. Lực lượng sản xuất tiếp tục phát triển cuộc phân công lao động xã hội lớn lần thứ hai thúc đẩy mạnh sự phát triển của sản xuất và lưu thông hàng hoá, điều đó đòi hỏi phải có vật ngang giá chung thống nhất giữa các vùng, như vậy tiền tệ đã xuất hiện. Tiền tệ xuất hiện là kết quả lâu dài và tất nhiên của trao đổi hàng hoá. Tiền tệ có khả năng trao đổi trực tiếp với mọi hàng hoá,nó trở thành phương tiện biểu hiện giá trị của các hàng hoá. Tiền tệ là thứ hàng hoá đặc biệt được tạo ra là vật ngang giá chung cho các hàng hoá khác. Nó thể hiện giá trị lao động xã hội và biểu hiện quan hệ giữa những người sản xuất hàng hoá.

Từ sự phát triển mạnh mẽ của sản xuất và trao đổi đã ra đời một loại hàng hoá đặc biệt đóng vai trò vật ngang giá chung. Đó là tiền tệ. Trong lịch sử tiền tệ, nhiều loại hàng hoá đã được sử dụng cho vai trò này như vỏ ốc, gia súc,…sắt, đồng, bạc, vàng…Bản thân chúng là những yếu tố vật chất và có giá trị. Sự ra đời của tiền giấy đánh dấu một sự thay đổi to lớn trong quá trình phát triển của chúng tính bằng bạc, hoặc vàng. Nhưng ngày nay mọi nền kinh tế hiện đại đều không có bất kỳ một sự hứa hẹn đảm bảo “giá trị thực” của chúng.

Nhu cầu trao đổi đã phát triển đến mức cần có những loại tiền mới không chỉ là tiền giấy, séc mà còn thẻ tín dụng, tiền điện tử v.v…Nó được chuyển nhượng thông qua các máy tính, đường điện thoại và thậm chí có thể tồn tại trên giấy tờ.
Như vậy ngày nay, tiền được coi là mọi thứ được xã hội chấp nhận dùng làm phương tiện thanh toán và trao đổi. Bản thân chúng có thể có hoặc không có giá trị riêng.