Tiêu chí nhận dạng kinh tế trang trại

Để xác định một đơn vị sản xuất kinh doanh cơ sở trong nông nghiệp có phải là trang trại hay không, thì phải có tiêu chí để nhận dạng trang trại có căn cứ khoa học tiêu chí nhận dạng trang trại cần phải hàm chứa được đặc trưng cơ bản của trang trại, nhằm đảm bảo tính chính xác của việc nhận dạng trang trại, chúng ta đi vào xác định các tiêu chí về mặt định tính cũng như mặt định lượng của trang trại.

Về mặt định tính, tiêu chí trang trại biểu hiện đặc trưng cơ bản của trang trại là sản xuất nông sản hàng hoá.

Về mặt định lượng, tiêu chí nhận dạng trang trại thông qua các chỉ tiêu cụ thể nhằm để nhận dạng, phân biệt loại cơ sở sản xuất nào được coi là trang trại, loại cơ sở nào không được coi là trang trại và để phân loại giữa các trang trại với như về quy mô.

Các loại chỉ tiêu cụ thể chủ yếu thường dùng để xác định tiêu chí định hướng của trang trại là tỷ suất hàng hoá, khối lượng và giá trị sản lượng nông sản hh và các chỉ số phụ, bổ sung thường dùng là quy mô đất trồng trọt, số đầu gia súc, gia cầm chăn nuôi, quy mô vốn đầu tư, quy mô lao động sử dụng, thu nhập trên đơn vị đất đai, lao động, vốn đầu tư…

Tuy nhiên trong thực tế thường chỉ chọn 1, 2 chỉ số tiêu biểu nhất chỉ rõ được, lượng hàng hoá được đặc trưng cơ bản nhất của trang trại và dễ nhận biết nhất.

Trên thế giới, để nhận dạng thế nào là một trang trại, ở các nước phổ biến chỉ sử dụng tiêu chí định tính chung có đặc trưng là sản xuất nông sản hàng hoá, không phải là sản xuất tự túc. Chỉ có một số ít nước sử dụng tiêu chí định lượng như (Mỹ, Trung quốc).
Ở Mỹ trước đây có quy định một cơ sở sản xuất được coi là trang trại khi có giá trị sản lượng nông sản hàng hoá đạt 250USD trở lên và hiện nay quy định là 1000USD trở lên. Ở Trung Quốc quy định tiêu chí của các hộ chuyên (tương tự như trang trại ) có tỷ suất hàng hoá, 70 – 80% trở lên và giá trị sản lượng hàng hoá cao gấp 2 – 3 lần bình quân của các hộ nông dân.

Ở Việt Nam, kinh tế trang trại mới hình thành trong những năm gần đây, những đã có sự hiện diện hầu hết các ngành sản xuất, Nông, Lâm nghiệp, ở các vùng kinh tế với các quy mô và phương thức sản xuất kinh doanh đa dạng, nhưng và là vấn đề mới nên chưa xác định được tiêu chí cụ thể để nhận dạng và phân loại trang trại về định tính và định lượng.

Để xác định thế nào là trang trại ở nước ta, trước hết nên sử dụng tiêu chí định tính, lấy đặc trưng sản xuất nông sản hàng hoá là chủ yếu như kinh nghiệm của các nước, khác với tiểu nông sản xuất tự túc không phải là trang trại. Về định lượng lấy chỉ số tỷ suất hàng hoá từ 70 – 75% trở lên và giá trị sản lượng hàng hoá vượt trội gấp 3 – 5 lần so với hộ nông dân trung bình (trong nước, trong vùng, trong ngành sản xuất).

Về quy mô các yếu tố sản xuất của trang trại nước ta hiện xác định là:
– Quy mô vốn từ 40 triệu đồng trở lên đối với trang trại phía Bắc và Duyên Hải miền trung và 50 triệu đồng trở lên đối với trang trại Nam Bộ và Tây Nguyên.
– Quy mô đất đai: Diện tích cây hàng năm từ 2 ha đối với trang trại phía Bắc và 3 ha đối với trang trại Nam Bộ.
– Đối với trang trại chăn nuôi, số đầu gia súc quy định của tiêu chí trang trại là từ 10 con trở lên đối với trang trại chăn nuôi bò sữa, 100 con trở lên đối với trang trại chăn nuôi lợn, nghĩa là tổng đàn lợn của trang trại phải là 200 con trên 1 năm, vì thông thường mỗi năm nuôi 2 lứa.