Tiêu chuẩn lựa chọn chỉ số trong doanh nghiệp

Để xây dựng chỉ số tốt cần xác định được bối cảnh xây dựng chỉ số và những nỗ lực xây dựng chỉ số một cách nhanh chóng đều không cho ta được chỉ số có chất lượng tốt. Quá trình xây dựng chỉ số tốt cần dựa trên các tiêu chuẩn của chỉ số. Trong quá trình xây dựng chỉ số cần xem xét một số điểm lưu ý sau:

  • Thứ nhất, suy ngẫm về các biến có thể cung cấp phương thức đo lường các mục tiêu hoặc hiện tượng;
  • Thứ hai, xác định lượng thay đổi mà ta muốn đạt được;
  • Thứ ba, cần xác định những người thuộc nhóm mục tiêu, thông thường thông tin cụ thể về đối tượng thuộc nhóm mục tiêu là cần thiết;
  • Thứ tư, thông tin cụ thể về phạm vi xem xét nếu trước đó thông tin cụ thể về đối tượng chưa rõ;
  • Thứ năm, xác định khung thời

Theo Tổ chức Đào tạo & tư vấn MDF Training & Consultancy (2005), các tiêu chuẩn của chỉ số đo lường các mục tiêu hoặc hiện tượng của vấn đề xem xét, do đó các chỉ số được kỳ vọng “SMART”. Do đó, các tiêu chuẩn của chỉ số bao gồm [86]:

  • Tính cụ thể (Specific):
  • Tính có thể đo lường (Measurable)
  • Khả năng đạt được (Achievable): chấp nhận, phù hợp, thích hợp, đồng ý cao
  • Tính có liên quan (Relevant): tin cậy, thực tế
  • Tính thời điểm (Time-bound)

Theo Veleva Vesela (2001) việc lựa chọn chỉ số đánh giá TTX thông qua các tiêu chuẩn đánh giá một chỉ số. Các tiêu chuẩn lựa chọn chỉ số thông thường bao gồm [88]:

  • Tính sẵn có dữ liệu;
  • Tính đơn giản và dễ thực hiện;
  • Tính có thể so sánh;
  • Tính liên quan đến tầm nhìn và mục tiêu công ty;
  • Tính hữu ích cho doanh nghiệp;
  • Khả năng kiểm tra, xác nhận.

Ở một nghiên cứu khác, Rahdari & Rostamy đã xác định 3 tiêu chuẩn lựa chọn chỉ số sản xuất bền vững cho doanh nghiệp bao gồm: tính tổng quát, độ tin cậy và tính sẵn  có dữ liệu. Tính tổng quát là tính chung cho các doanh nghiệp, độ tin cậy là chỉ số đáng tin cậy và chính xác [89]. Tính sẵn có dữ liệu đảm bảo rằng đa số các doanh nghiệp cung cấp thông tin cụ thể về chỉ số này. Một số tiêu chuẩn khác cũng thường được sử dụng  như [21]: khả năng đo lường, chi phí đo lường cũng được sử dụng ở các giai đoạn khác trong quá trình xây dựng chỉ số sản xuất bền vững.