Vai trò của Nhà Nước trong việc hạn chế sự bất cân xứng thông tin trong TTCK

Trên thực tế có rất nhiều rào cản ngăn cản sự phân bổ bình đẳng thông tin trong xã hội. Bởi vậy, Nhà nước, trong vai trò kiến tạo và duy trì một nền kinh tế thị trường, thường tìm cách giảm thiểu sự bất đối xứng thông tin qua hai hình thức:

  • Đưa ra các quy định và luật pháp đảm bảo sự minh bạch hóa thông tin tối thiểu của các đối tác liên quan đến các hoạt động kinh tế:

Cung cấp thông tin như một dạng dịch vụ công để đảm bảo sự bình đẳng thông tin cho mọi công dân và chủ thể kinh tế.

Điển hình nhất cho các quy định và luật pháp về đảm bảo minh bạch hóa thông tin là các quy tắc kế toán, kiểm toán và báo cáo tài chính hàng năm của các công ty cổ phần. Các quy định này nhằm xóa bỏ hay giảm thiểu sự bất đối xứng thông tin giữa các nhà đầu tư, đối tác và những người trực tiếp vận hành công ty.

Biện pháp giải quyết thứ hai

  • Tập trung vào các loại thông tin rất tốn kém khi đi thu thập và cũng là những thông tin bản thân nhà nước cũng cần cho việc hoạch định các chính sách của mình.

Ví dụ, các thông tin kinh tế vĩ mô mà một doanh nghiệp tư nhân khó có khả năng và nguồn lực tự đứng ra thu thập. Để đảm bảo sự công bằng trong việc tiếp cận dịch vụ công này, nhiều nước có các đạo luật quy định rõ quyền tiếp cận thông tin của công dân cũng như nghĩa vụ cung cấp thông tin của các cơ quan nhà nước. Việc đảm bảo bình đẳng thông tin này không chỉ đơn thuần là đảm bảo một quyền công dân pháp định mà còn là cách giảm thiểu tình trạng bất đối xứng thông tin giữa các cá nhân kinh tế và giữa các cá nhân và cơ quan quyền lực nhà nước.

Chuẩn đoán không tốt vấn đề thông tin bất cân xứng có thể là nguyên nhân  gây ra những trục trặc trong hoạt động tín dụng hệ thống ngân hàng Việt Nam.

  • Đối với thị trường chứng khoán:

Kinh tế thị trường phát triển khi các thị trường bộ phận được hình thành, phát triển đầy đủ và đồng bộ. Cùng với đó, sự điều tiết của Nhà nước trên các thị trường bộ phận là cần thiết, nhằm giúp thị trường đạt được sự phát triển ổn định và hiệu quả, từ đó tạo nên sự tăng trưởng phát triển lành mạnh của nền kinh tế. Thị trường chứng khoán được xem là một thị trường bậc cao, một thị trường đặc biệt. Điều tiết của Chính phủ đối với thị trường này; vì thế, cũng phải phù hợp với những đặc điểm, đặc thù của thị trường. Có như vậy, thị trường mới có thể phát triển bền vững.

Thị trường chứng khoán thực hiện chức năng lưu chuyển dòng vốn trong nền kinh tế, thông qua hoạt động mua bán các chứng khoán của các nhà đầu tư. Sự phát minh ra những công cụ tài chính mới, như là những hàng hóa được mua bán trên thị trường, cần được đánh giá là những hoạt động sáng tạo và chỉ có thể có được trong một thị trường tài chính được tự do phát triển. Chính điều này tạo nên tính hấp dẫn mạnh mẽ của thị trường đối với nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Là thị trường của niềm tin, thị trường chứng khoán có khả năng phát triển mạnh mẽ khi yếu tố niềm tin được phát huy cao độ.

Các nhà đầu tư tham gia thị trường vì mục tiêu lợi nhuận. Chạy theo mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận tối đa, các nhà đầu tư có thể đẩy thị trường đến bờ phá sản. Chính vì vậy, đối với thị trường chứng khoán, vai trò của Chính phủ không chỉ là thúc đẩy thị trường phát triển mạnh, mà còn cần phải kiểm soát chặt chẽ mọi hoạt động của nhà đầu tư để tiết chế lòng tham của họ một cách kịp thời. Kiểm soát lòng tham của nhà đầu tư lại phải bắt đầu từ kiểm soát sự xuất hiện của các công cụ tài chính mới, sự biến đổi của các hình thức đầu tư, sự biến hóa trong hoạt động của các ngân hang thương mại trên con đường tìm kiếm lợi nhuận cho mình…