Vai trò của thuế là gì?

–   Thuế là công cụ chủ yếu trong việc tập trung các nguồn lực tài chính nhằm đáp ứng các nhu cầu chi tiêu của nhà nước. Để thực hiện tốt chức năng này, thuế phải bao quát hết các nguồn thu trong xã hội. Suy cho cùng, người làm luật thuế phải biết được “túi tiền” của người dân đang nằm ở đâu, làm cách nào để động viên cho hợp lý, phải suy tính khoản tiền nào thì nhà nước cần động viên, khoản nào thì để lại cho người dân.

–   Thực hiện điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế. Tùy thuộc vào thực trạng kinh tế, xã hội trong từng thời kỳ, nhà nước hoàn toàn có thể chủ động điều chỉnh chính sách thuế nhằm thực hiện mục tiêu điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế quốc dân. Điều tiết vĩ mô nền kinh tế có nghĩa là nhà nước không can thiệp trực tiếp vào họat động kinh tế, xã hội bằng các mệnh lệnh hành chính mà nhà nước chỉ đưa ra những chuẩn mực mang tính định hướng lớn trên diện rộng và bằng các công cụ đòn bẩy để hướng các họat động kinh tế, xã hội đi theo, nhằm đạt được mục tiêu

kinh tế đề ra, tạo hành lang pháp lý cho các họat động kinh tế – xã hội thực hiện trong khuôn khổ pháp luật15. Thuế được sử dụng như là một công cụ để điều tiết vĩ mô nền kinh tế thể hiện ở các điểm sau:

+ Nhà nước ban hành một hệ thống pháp luật về thuế áp dụng chung cho các cơ sở kinh doanh thuộc mọi thành phần kinh tế, tạo sự bình đẳng trong cạnh tranh, góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển16.

+ Nhà nước qui định số lượng các lọai thuế khác nhau, mức thuế khác nhau tùy theo từng ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh, từng loại hàng hóa cụ thể thể hiện mức độ khuyến khích hay không khuyến khích, ưu đãi hay không ưu đãi, bảo hộ hay không bảo hộ, vv…Thông qua đó, nhà nước hướng dẫn các thành phần kinh tế bỏ vốn đầu tư vào sản xuất, kinh doanh những ngành nghề, mặt hàng theo định hướng phát triển kinh tế của nhà nước. Hơn nữa, sự lựa chọn để quyết định áp dụng một loại thuế này hay thuế khác cũng góp phần điều tiết vĩ mô đối với nền kinh tế17.

+ Nhà nước có thể sử dụng tiền thuế thu được để tài trợ, trợ cấp cho một số doanh nghiệp sản xuất kinh doanh những ngành nghề, mặt hàng cần khuyến khích phát triển hoặc cần cung cấp đến các vùng sâu, vùng xa ở miền núi, hải đảo. Nhà nước cũng có thể đầu tư trực tiếp cho các công trình trọng điểm của cả nước hoặc của từng vùng, đầu tư vào những việc mà tư nhân không muốn làm hoặc không có khả năng làm.

+ Nhà nước thu thuế nhưng đồng thời cũng chi ngân sách cho phúc lợi xã hội, thúc đẩy công bằng xã hội, tạo điều kiện cho mọi người dân trong xã hội phát triển.

+ Nhà nước ký kết các hiệp ước về thuế với các nước trên thế giới nhằm đẩy mạnh hợp tác đầu tư, giao lưu kinh tế, giảm tình trạng thu thuế chồng lắp.

15 Quách Đức Pháp, Thuế-Công cụ điều tiết mô nền kinh tế, Nxb Xây Dựng, Hà Nội 1999, tr. 40

16 Quách Đức Pháp, Thuế-Công cụ điều tiết mô nền kinh tế, Nxb Xây Dựng, Hà Nội 1999, tr. 44

17 Quách Đức Pháp, Thuế-Công cụ điều tiết mô nền kinh tế, Nxb Xây Dựng, Hà Nội 1999, tr.44-47


Các từ khóa trọng tâm hoặc các thuật ngữ liên quan đến bài viết trên:
  • vì sao thuế được gọi là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế?
  • ,